FRIEDA Sergi

Yıldızlara Bakmak

 

Dünyanın yaşamından bir an geçer! O anı gerçekliğiyle yakalayıp resme geçirmek,

bunu yaparken her şeyi unutmak! O anı yaşamak, duyarlı bir levha olmak…

Zamanımızdan önce olan her şeyi unutarak gördüklerimizin imgesini yansıtmak…

(Cezanne, aktaran Berger, 31)

 

Yolda yürüyen iki yabancı iletişim kurar mı? Biri diğerini fark ettiğinde, etmediğinde,

yol verdiğinde, bedensel varlığını kabul ettiğinde ya da reddettiğinde olan nedir?

 

“Sen varsın.

Var olduğunu kabul ediyorum.

Var olduğunu reddediyorum.”

 

Berger’e göre görme, yalnızca gözle algılanan bir süreç değildir; aynı zamanda

gördüklerimizi anlamlandırma biçimimizdir. “Görme” her zaman geçmişteki

deneyimlere, kültürel kodlara ve öğrenilmiş anlamlara dayanır. Bir yabancıyı

gördüğümüzde ona dair farkındalığımız, o anın salt gerçekliğiyle değil, kendi

geçmişimizden ve içinde bulunduğumuz toplumsal bağlamdan gelen imgelerle

şekillenir. Görme, bu anlamda bir seçimdir. Ne gördüğümüz ve nasıl gördüğümüz,

Lacan’ın “büyük Öteki” dediği, üzerimizde etkisi olan kültürel ve dilsel sistemler

tarafından belirlenir.

 

Sabaha karşı gün ağarırken, henüz gecenin karanlığından sıyrılmamış gökler

yüzünden, evlerde teker teker yanmaya başlayan ışıklar –genelde mutfak ışıkları olur

bunlar, işe gidenler yemek yiyordur muhtemelen– kimler için yanmış olurlar? Nasıl

insanlardır bunlar? İçlerinden kaç tanesi gün içinde yanımızdan geçer? Acıları var

mıdır? Kederleri? O gün hayatlarının en mutlu günüdür belki?

 

Bilmiyoruz. Bilemeyiz. Bilemeyeceğiz. Berger’in dediği gibi, gördüğümüz şey her

zaman geçmiş deneyimlerimizin ve kültürel anlamlandırmalarımızın prizmasından

geçer. Lacan’a göre ise öteki, her zaman bir yabancı ve bir muamma olarak kalır.

Benliğin bittiği ve ötekinin başladığı o küçük noktada yaşanan iletişim ve anlayışkadar anlayabiliriz ötekini. Bu yüzden hayatımız boyunca başkalarıyla kurduğumuz

iletişim, sadece attığımız anlık bakışlarla, bir fotoğrafın karesi gibi bir donmuş

görüntüde gördüğümüze verdiğimiz cevaplarla sınırlı olur.

 

Görüşümüz neyi nerede gördüğümüze bağlı. Gördüğümüz şey de zaman ve yer

içinde bulunduğumuz duruma bağlıydı. Berger’in altını çizdiği gibi, “Görme, her

zaman dünya ile olan ilişkimizi etkiler.

 

” Ama bu ilişki, Lacan’ın işaret ettiği gibi,

yalnızca bireysel duyularımızla değil, Öteki’nin diline, kültürüne ve tarihine bağımlı

şekilde gerçekleşir. Görme, dolayısıyla, bir anlam üretme sürecidir ve bu süreçte

gördüğümüz şeyler bize Öteki tarafından şekillendirilmiş bir çerçevede sunulur.

 

Peki dünyanın ne kadarını görüyor, ne kadarını duyuyor, ne kadarını konuşuyoruz?

Anlamlandırmaya çalışırken nelerden faydalanıyoruz? Desteklerimiz neler? Dünya,

gördüğümüzden daha büyük bir alan sunuyor olabilir mi? Ya da Öteki’nin çerçevesi

dışında bir görme biçimi mümkün mü?

​

​

Sanatçılar

 

Ahmet Dündar
Beyza Tosunoğlu
Dilara Yerlikaya
Doğukan Çiltaş
Günseli Baki
Hasret Şahin
Sait Özer
Saltık Doğa Özsar
Serenay Anık Gök
Tutku Bulutbeyaz
Yağız Akdoğan
Yücel Tunca